بخش ۱ - سر آغاز

وزن: فعولن فعولن فعولن فعل (متقارب مثمن محذوف یا وزن شاهنامه)۱۵ بیت

شبی زیت فکرت همی سوختمچراغ بلاغت می افروختم

پراکنده گویی حدیثم شنیدجز احسنت گفتن طریقی ندید

هم از خبث نوعی در آن درج کردکه ناچار فریاد خیزد ز درد

که فکرش بلیغ است و رایش بلنددر این شیوهٔ زهد و طامات و پند

نه در خشت و کوپال و گرز گرانکه این شیوه ختم است بر دیگران

نداند که ما را سر جنگ نیستوگر نه مجال سخن تنگ نیست

توانم که تیغ زبان بر کشمجهانی سخن را قلم در کشم

بیا تا در این شیوه چالش کنیمسر خصم را سنگ، بالش کنیم

سعادت به بخشایش داورستنه در چنگ و بازوی زور آورست

چو دولت نبخشد سپهر بلندنیاید به مردانگی در کمند

نه سختی رسید از ضعیفی به مورنه شیران به سرپنجه خوردند و زور

چو نتوان بر افلاک دست آختنضروری است با گردشش ساختن

گرت زندگانی نبشته‌ست دیرنه مارت گزاید نه شمشیر و شیر

وگر در حیاتت نمانده‌ست بهرچنانت کشد نوشدارو که زهر

نه رستم چو پایان روزی بخوردشغاد از نهادش برآورد گرد؟

خلاصه

هوش مصنوعی: شاعر در این شعر از احساسات عمیق و نظریات فلسفی خود صحبت می‌کند. او به بررسی چالش‌های فکری و پیچیدگی‌های زندگی می‌پردازد و بیان می‌کند که بر این باور نیست که قدرت و زور تنها راه رسیدن به سعادت است. وی تاکید می‌کند که بلاغت و تفکر عمیق نه تنها به کلام شیرین، بلکه به نوعی آگاهی و درک صحیح از دنیا نیاز دارد. او کارایی کلمات را به تیغ زبان تشبیه می‌کند و از این طریق می‌خواهد نشان دهد که با روش صحیح می‌توان به چالش‌های زندگی پرداخت. در نهایت، او به حکمت و بزرگی‌ای که در صبوری و ساختن ارتباط با زندگی نهفته است، اشاره می‌کند و از ضرورت پذیرش شرایط زندگی سخن می‌گوید.