شمارهٔ ۷۴ - در رثای شهید بلخی

وزن: فعلاتن مفاعلن فعلن (خفیف مسدس مخبون)قافیه: یش۶ بیت

کاروان شهید رفت از پیشوآن ما رفته گیر و می‌اندیش

از شمار دو چشم یک تن کموز شمار خرد هزاران بیش

توشهٔ جان خویش ازو بربایپیش که‌آیدت مرگ پای آگیش

آنچه با رنج یافتیش و به ذلتو به آسانی از گزافه مدیش

خویش بیگانه گردد از پی سودخواهی آن روز مزد کمتر دیش

گرگ را کی رسد صلابت شیرباز را کی رسد نهیب شخیش

خلاصه

این متن شعری است از رودکی که به موضوع گذر عمر، مرگ و ارزش تلاش و کوشش در زندگی پرداخته است. شاعر از رفتن کاروان شهیدان سخن می‌گوید و به این نکته اشاره می‌کند که با از دست دادن زندگی یک فرد، ارزش‌های بیشتری از بین می‌رود. او تأکید می‌کند که باید از تجربیات و رنج‌های گذشته بهره‌برداری کرد و از این که با بی‌توجهی به دستاوردهای خود، آن‌ها را از دست بدهیم، برحذر است. در نهایت شاعر به این نتیجه می‌رسد که در زندگی هر فرد باید برای کوشش‌های خود ارزش قائل شود و از بی‌عملی بپرهیزد.