گنج

بخش ۴۰ - روحی سمرقندی

قافیه: امتباشد۳ بیت

وهُوَ حکیم ابوبکر بن علی. از فحول شعرا و مداح ملوک غزنویه بوده و نزد رشید وطواط کسب طریقهٔ سخن نموده. مدتها سلاطین را مدحت کرده و در مجلس ایشان به سر برده. در اواخر حال به ترک قربت سلاطین گفته و سلک فرزانگی پذیرفته. از اوست:

قطعه

مرد آزاده به گیتی نکند میل سه کارتا همه عمر ز آفت به سلامت باشد

زن نگیرد اگرش دختر قیصر بدهندوام نستاند اگر وعده قیامت باشد

نرود بر درِ ارباب سخا بهر طمعهمه گر حاتم طایی به کرامت باشد

خلاصه

هوش مصنوعی: ابوبکر بن علی شاعری بزرگ و مداح سلاطین غزنویه بود که از رشید وطواط هنر شاعری را آموخت و مدتی در خدمت سلاطین بود. در اواخر عمر خود به دوری از نزدیکی سلاطین روی آورد و به حکمت و فرزانگی گرایش یافت. در قطعه‌ای از او آمده که مرد آزاد باید از سه کار پرهیز کند: ۱. تا عمرش از آفت‌ها در امان باشد ۲. ازدواج نکند حتی اگر دختر قیصر را به او بدهند ۳. وام نگیرد حتی اگر وعده قیامت باشد علاوه بر این، نباید به امید طمع بر در ارباب سخا برود، هرچند که صاحب کرامت باشد.