قصیدهٔ شمارهٔ ۹ - وله فیطلب الحقایق
این چرخ گرد گرد کواکب نگار چیست؟وین اختر ستیزه گر کینه کار چیست؟
هان! ای حکیم، هرچه بپرسم ترا، بگویتا منکشف شود که درین پود و تار چیست؟
پروردگار نفس بباید شناختناین نفس خود چه باشد و پروردگار چیست؟
زین سوی لامکان و از آن سوی هفت چرخپیوند آن دو واسطهٔ کامکار چیست؟
این طول و عرض چند و زمان و مکان کدام؟این خط و نقطه چون و محیط و مدار چیست؟
این چار عنصر و سه موالید و شش جهتاین پنج زورق و دو در و یک سوار چیست؟
این جان روشن و تن تاریک را چه حال؟وین خاک ساکن و فلک بیقرار چیست؟
این وصلت و مفارقت و جوهر و عرضاین بهمن و تموز و خزان و بهار چیست؟
این قلب و این لسان و سکوت و کلام چه؟این طبع و این مزاج و خیال و بخار چیست؟
دریک مگس مجاورت نوش و زهر چون؟در یک مکان مناسبت گنج و مار چیست؟
اصل فرشته از چه و نسل پری ز که؟وین آدمی بدین صفت و اعتبار چیست؟
درپای دار این فلک بیگناه کشچندین هزار پیکر ناپایدار چیست؟
آوردنش به عالم و بردن به خاک چند؟پروردنش به شکر و کردن شکار چیست؟
گوش ملوک از «لمن الملک» چون پرستباز این نزاع و نخوت واین گیرودار چیست؟
منزل یکی و راه یکی و روش یکیچندین هزار تفرقه در هر کنار چیست؟
اعداد را چو اصل به غیر از یکی نبوداین عقدهای مختلف اندر شمار چیست
ای نقشبند پیکر معنی، بگوی تازین نقشها ارادت صورتنگار چیست؟
الهام و وحی و کشف و مقامات و معجزهدر جنبش نبی و ولی آشکار چیست؟
ابلیس و خلد و آدم و حوا و خوشه چه؟ذبح و خلیل و گلشن و نمرود و نار چیست؟
مصر و عزیز و یوسف و زندان و خواب چه؟طور و عصا و موسی و سجیلخوار چیست؟
سیر براق و مسجد اقصی و جبرییلطوبی و عرش و سدره و دیدار یار چیست؟
بوجهل را مخالفت احمد از چه خاست؟و آن عنکبوت و پرده و صدیق و غار چیست؟
این حج و عمره و حرم و کعبه و مقاموین خلق و سعی و وقفه ور می حجار چیست؟
رومی رخان هفت زمین را چنان طوافبر گرد آن سرادق زنگی شعار چیست؟
گر دیدهای مدینهٔ علم رسول راباب مدینه و اسد و ذوالفقار چیست؟
مد صراط و وضع ترازو و طی ارضهول حساب و قول شفاعت گزار چیست؟
رحمت چو در قیاس فزون آمد از غضبتشویش عبد و خشم خداوندگار چیست؟
از جای آمدن تو اگر واقفی به عقلدر باز گشتن این فزع و زینهار چیست؟
فرمان که میدهد به مکافات نیک و بد؟مخلوق را درین بد و نیک اختیار چیست؟
ای زاهد، ار به سر عبادت رسیدهایشرط نماز و روزهٔ لیل و نهار چیست؟
هر جزو را که باز شمردم حقیقتستگر راه بردهای به حقیقت، به یار، چیست؟
امر رموز «لیسک فی جبتی» چه بود؟آن گفتن «اناالحق» و منصور و دار چیست؟
برما هزار گونه مباهات میکنیای مدعی بگو که: یکی از هزار چیست؟
گر جاهلی، ز راهرو کاروان بپرسورعارفی، بگوی که تا: اصل کار چیست؟
تا کی دویدنت به یسار از یمین چنان؟نادیده این قدر که یمین از یسار چیست؟
ما در حصار این فلک تیز گردشیموز جان بیخبر که: برون از حصار چیست؟
ای پادشاه، اگر نظر لطف میکنیزان روی پرده دور کن، این انتظار چیست؟
با اوحدی ز آتش دوزخ سخن مگویدر دست این شکسته دل خاکسار چیست؟
باران رحمت تو به هر گوشه میرسداو هم به کوی تست، برو هم ببار، چیست؟