غزل شمارهٔ ۷۸

وزن: مفعول فاعلات مفاعیل فاعلن (مضارع مثمن اخرب مکفوف محذوف)قافیه: منداشت۷ بیت

دیدی که یار، جُز سَرِ جور و سِتَم نَداشتبِشْکَسْت عَهْد، وَز غَمِ ما، هیچ غَم نَداشت

یا رَب مَگیرَش اَرْچِه دِلِ چون کَبوتَرَماَفْکَنْد و کُشْت و عِزَّتِ صِیْدِ حَرَم نَداشت

بَر مَن، جَفا زِ بَخْتِ مَن آمَد وَگَرنَه یارحاشا که رَسْمِ لُطْف و طَریقِ کَرَم نَداشت

با این هَمِه، هَر آن‌که نَه خواری کَشید اَز اوهَر جا که رَفْت، هیچ کَسَش مُحْتَرَم نَداشت

ساقی بیار بادِه و با مُحْتَسِب بِگواِنْکارِ ما مَکُن که چُنین جام، جَم نَداشت

هَر راهرو که رَه به حَریمِ دَرَش نَبُرْدمِسْکین بُرید وادی و رَه دَر حَرَم نَداشت

«حافظ»! بِبَر تو گویِ فِصاحَت که مُدَّعیهیچش هُنَر نَبود و خَبَر نیز هَم نَداشت

خلاصه

هوش مصنوعی: شاعر در این ابیات به بررسی مشکلات و ناامیدی‌های عشق می‌پردازد. او می‌گوید که یار او به جز ظلم و ستم هیچ چیزی برایش نداشته و از وعده‌هایش سرپیچی کرده است. شاعر با دل شکسته از خدا می‌خواهد اونو تنبیه کند، اما در عین حال می‌داند که یار به او رحم نخواهد کرد. او به سختی‌های زندگی و بی‌احترامی‌هایی که از بخت بدش با آن روبه‌رو شده اشاره می‌کند و تأکید می‌کند که کسی که از این یار نازک‌دل رنج نبرده، در هیچ جا مورد احترام نخواهد بود. شاعر از ساقی درخواست می‌کند تا باده بیاورد و به محتسب بگوید که انکار نکند، چرا که این دردها و مشکلات هیچ زیبایی در زندگی او نداشته است. در پایان، حافظ به شدت انتقاد می‌کند از افرادی که بدون هنر و توانایی، خود را مدعی می‌دانند.