غزل شمارهٔ ۴۰

وزن: مفعول مفاعیل مفاعیل فعولن (هزج مثمن اخرب مکفوف محذوف)قافیه: ازاست۹ بیت

اَلْمِنَّةُ لِلَّه که درِ میکده، باز استزان رو که مرا بر در او، رویِ نیاز است

خُم‌ها، همه در جوش و خُروش‌اند ز مَسْتیوان می که در آن‌جاست، حقیقت، نه مَجاز است

از وی، همه، مَسْتی و غُرور است و تَکَبُّروز ما همه بیچارگی و عَجْز و نیاز است

رازی که بَرِ غیر نگفتیم و نگوییمبا دوست بگوییم که او مَحْرَمِ راز است

شَرْحِ شِکَنِ زُلْفِ خَم اندر خَمِ جانانکوتَه نَتَوان کرد که این قِصِّه، دراز است

بارِ دِلِ مَجْنون و خَمِ طُرِّهٔ لیلیرُخسارهٔ مَحمود و کَفِ پایِ اَیاز است

بردوخته‌ام دیده چو باز از همه عالَمتا دیدهٔ من بر رُخِ زیبایِ تو، باز است

در کعبهٔ کویِ تو، هر آن‌کس که بیایداز قبلهٔ ابرویِ تو در عِیْنِ نماز است

ای مجلسیان، سوزِ دلِ «حافظِ» مسکیناز شمع بپرسید که در سوز و گداز است

خلاصه

هوش مصنوعی: در این شعر حافظ، شاعر به عشق و عشق ورزی اشاره دارد و می‌گوید که میکده (محل شراب‌خواری) برای او باز است، به دلیل اینکه او به درگاه محبت نیاز دارد. او توصیف می‌کند که چگونه خم‌های شراب در حال جوش و خروشند و این نشان‌دهنده حقیقت عشق است، نه صرفاً یک مجاز. شاعر از احساس بیچارگی و نیاز خود به عشق صحبت می‌کند و می‌گوید که رازهایش را تنها با دوستش که محرم است، در میان می‌گذارد. او از زیبایی‌های معشوقش می‌گوید، و اینکه داستان عشق میان او و معشوقش بسیار بلند و پیچیده است. همچنین به نمادهایی چون لیلی، مجنون و کعبه اشاره می‌کند و از سوز دل خود می‌گوید. در انتها، حافظ به شنوندگان خود توصیه می‌کند که از شمع بپرسند درباره درد و سوز دلش.