بخش ۱۱ - در داستان ابو منصور

وزن: فعولن فعولن فعولن فعل (متقارب مثمن محذوف یا وزن شاهنامه)۱۶ بیت

بدین نامه چون دست کردم درازیکی مهتری بود گردن‌فراز

جوان بود و از گوهر پهلوانخردمند و بیدار و روشن روان

خداوند رای و خداوند شرمسخن گفتن خوب و آوای نرم

مرا گفت کز من چه باید همیکه جانت سخن برگراید همی

به چیزی که باشد مرا دسترسبکوشم نیازت نیارم به کس

همی داشتم چون یکی تازه سیبکه از باد نامد به من بر نهیب

به کیوان رسیدم ز خاک نژنداز آن نیک‌دل نامدار ارجمند

به چشمش همان خاک و هم سیم و زرکریمی بدو یافته زیب و فر

سراسر جهان پیش او خوار بودجوانمرد بود و وفادار بود

چنان نامور گم شد از انجمنچو در باغ سرو سهی از چمن

نه ز او زنده بینم نه مرده نشانبه دست نهنگان مردم کشان

دریغ آن کمربند و آن گِردگاهدریغ آن کِیی برز و بالای شاه

گرفتار ز او دل شده نا‌امیدنوان لرز لرزان به کردار بید

یکی پند آن شاه یاد آوریمز کژی روان سوی داد آوریم

مرا گفت کاین نامهٔ شهریارگرت گفته آید به شاهان سپار

بدین نامه من دست بردم فرازبه نام شهنشاه گردن‌فراز

خلاصه

زمانی که تصمیمِ قطعی گرفتم و دست به قلم بردم تا نگارشِ این نامه‌ی باستان را آغاز کنم، بزرگی بلندمرتبه و گردن‌فراز به یاری‌ام شتافت. او جوانی بود از نژادِ پهلوانان، که با وجودِ سنِ کم، خردی پیر و روانی بیدار داشت؛ مردی که شرم و حیا در چشمانش موج می‌زد و کلامش همواره نرم و سنجیده بود. او با بزرگواری از من پرسید که برای انجامِ این کارِ بزرگ به چه چیزی نیاز داری؟ و قول داد که با تمامِ توان و دارایی‌اش مرا حمایت کند تا نیازمندِ هیچ‌کس نباشم. در سایه‌ی حمایتِ او، چنان آسوده‌خاطر بودم و از گزندِ روزگار در امان ماندم که گویی باغبانی دلسوز، میوه‌ای لطیف را از باد و طوفان حفظ کرده باشد. به لطفِ آن نامدارِ نیک‌دل، من که در خاکِ غم نشسته بودم، به اوجِ آسمان و ستاره‌ی کیوان رسیدم. او چنان کریم و بخشنده بود که طلا و نقره در چشمش با خاکِ سیاه تفاوتی نداشت و تمامِ جهانِ مادی در نظرش بی‌ارزش بود. اما دریغ که روزگارِ کج‌مدار به او وفا نکرد؛ آن جوانمردِ وفادار ناگهان همچون سروی بلند که از میانِ چمنِ باغ ناپدید شود، از میانِ انجمنِ ما رفت و امروز هیچ نشانی از زنده و مرده‌ی او در دست نیست، گویی گرفتارِ نهنگان و دشمنانِ مردم‌کُش شده است. دلم برای قامتِ زیبا و دلیری‌هایش می‌سوزد و وقتی به یادِ او می‌افتم، وجودم از ناامیدی همچون بید می‌لرزد. با این حال، تنها یک پند از آن بزرگوار در خاطرم مانده است که باید به آن عمل کنم؛ او به من سفارش کرد که اگر خواستی جهان را به داد و راستی دعوت کنی و این کتاب را به پایان ببری، آن را به نامِ شهریار و پادشاهِ جهان کن. پس من نیز به یادِ آن دوستِ گمگشته، دست به کار شدم و این نامه را به نامِ پادشاهِ پیروزمند آغاز کردم.