گنج

بخش ۱۰۷ - و من طبقة الخامسة ابوالعباس سیاری

۳ بیت

نام وی قاسم بن مهدی زابن بنت احمد بن سیار، و گفتند: که نام وی عبدالواحد بود، و در ستر که عبدالواحد بن علی سیاری خواهر زادهٔ بوالعباس سیاری بود شاگرد وی. بوالعباس از اهل مرو بود، شیخ ایشان ایذ، شاگرد بوبکر واسطی٭ ایذ و عالم بوده در علم حقایق احوال او فقیه بوده، و حدیث بسیار داشت درسنه و اربعین برفته و ثلثمائه، و له لسان فی علوم الحقایق.

شیخ الاسلام گفت: که بوالعباس سیاری گوید: کی بدر مرگ، فرا واسطی گفتند: که ما را وصیتی کن! گفت: احفظو مراد اللّه فیکم.

شیخ الاسلام گفت، که سید بوالمعالی زید عمری گفت: کی عبدالواحد سیاری بمرو سرای خود بر صوفیان وقف کرد، سبب آن بود کی دعوتی کرد صوفیانرا رقص می‌کردند یکی در رقص در هوا برشد و ناپدید شد و هرگز پدید نامد مات عبدالواحد سنة خمس و سبعین و ثلثمائه. عبدالواحد سیاری گوید: که خال مرا گفتند بوالعباس سیاری: گه به چه چیز، مرید نفس خود را ریاضت دهد و چون کند؟ گفت: ورامرها صبر کند و بگذارد و از نهیها بپرهیزد، و صحبت با نیکان کند و خدمت رفیقان کند، و با درویشان نشیند، والمرء حیث وضع نفسه. ثم تمثل و انشاء یقول:

صبرت عن اللذات حتی تولتنفسی هجرها فاستمرت والزمت

و ماالنفس الاحیث تجعلها الفتیفان طمعت باقت و الاتسلت

وکانت علی الایام نفسی عزیزةفلما رأت عزمی علی الذل ذلت

وهم وی گفت: المعرفة حیوة القلب باللّه و حیوة القلب مع اللّه. و گفتند که وی این دو بیت بسیار خواندی

شعر

ما استنار الصبح ادرج ضؤهباسفاره انوار ضوء الکواکب

یجر عهم کاساً لو ابتلی اللظلیبتجریعها طارت کاسرع ذاهب

یحکی عن ابی العباس انه قال: لولم الق الواسطی مت مجوسیا. و من المتأخرین «شیخ الاسلام گفت کی»:

خلاصه

هوش مصنوعی: عبدالواحد بن علی سیاری، معروف به عبدالواحد سیاری، یک عالم و فقیه مهم در علم حدیث و حقایق بود. او شاگرد بوالعباس سیاری، یکی از علمای مرو، و بوبکر واسطی بود. عبدالواحد در طلب علم کوشش زیادی کرد و با صوفیان ارتباط داشت. به نقل از شیخ الاسلام، او با صوفیان رقصی را برگزار کرد که در آن یکی از شرکت‌کنندگان به طرز معجزه‌آسا ناپدید شد. شیخ الاسلام همچنین اشاره می‌کند که عبدالواحد به مریدان خود توصیه می‌کرد که برای تزکیه نفس، صبر کنند و از ناهنجاری‌ها بپرهیزند. او معتقد بود که در دوستی و خدمت به دیگران، از جمله درویشان، مسیر صحیح را پیدا می‌کنند. عبدالواحد در سال ۳۵۷ هجری وفات یافت و نظرات و اشعار او نشان‌دهنده عمق شناختش نسبت به خداوند و مسائل روحانی است.